Vardiya Sistemleri: 3 Vardiya, 12 Saat, 5+2, 6+1

Vardiya sistemi, işyerinin açık olduğu saatlerin ekipler arasında nasıl bölüneceğini ve kimin hangi gün izinli olacağını belirleyen düzendir. En yaygın olanları 2'li vardiya (sabah ve akşam), 3 vardiya (8 saatlik sabah, akşam, gece), 12 saatlik gündüz-gece düzeni, 4 ekipli kontinental vardiya, haftalık 5+2 ve 6+1 düzenleri ve ekiplerin sırayla vardiya değiştirdiği dönüşümlü vardiyadır. Hangisinin size uyacağı üç şeye bağlıdır: günde kaç saat açıksınız, haftada kaç gün açıksınız ve kaç kişiniz var. Aşağıda her sistemi örnek döngüsüyle anlatıyor, sonunda seçim için kısa bir yol haritası veriyoruz.

Vardiya sistemleri bir bakışta

Örneklerde vardiyalar 8 saat (yarım saat mola, 7,5 saat net) ya da 12 saattir (1 saat mola, 11 saat net). Yasal sınırların kısa özeti ve kaynakları "Vardiya sistemlerinde hangi yasal sınırlar var?" bölümünde.

Önce şunu hesaplayın: kaç kişiye ihtiyacınız var?

Sistemi seçmeden önce bir haftada kaç vardiya doldurmanız gerektiğini bulun. Basit hesap:

Vardiyada gereken kişi × günlük vardiya sayısı × haftada açık gün = haftalık vardiya sayısı. Bunu bir çalışanın haftada çalıştığı gün sayısına bölün.

Örnek: Kafe haftanın 7 günü açık, iki vardiya var ve her vardiyada 3 kişi gerekiyor. 3 × 2 × 7 = 42 vardiya. Çalışanlar 6+1 düzeninde çalışıyorsa 42 ÷ 6 = 7 kişi, 5+2 düzeninde çalışıyorsa 42 ÷ 5 = 8,4, yani 9 kişi gerekir. Yıllık izin, rapor ve hafta sonu yoğunluğu için buna yedek ekleyin. Bu hesap, "eldeki kişiyle hangi sistem döner?" sorusunu baştan cevaplar.

2'li vardiya sistemi nedir?

2'li vardiya (2 vardiyalı çalışma sistemi), günü iki vardiyaya bölen düzendir: ör. sabah 07:00-15:00 ve akşam 15:00-23:00. Gece çalışılmaz. Gün içinde 16 saat açık kalan kafe, restoran ve mağazalarda sık kullanılan sistemdir.

Kaç ekip gerekir? İki ekip yeter. İşyeri haftanın 7 günü açıksa izin günleri kişiye göre dağıtılır (5+2 ya da 6+1), bu yüzden kişi sayısı yukarıdaki hesapla bulunur.

Örnek döngü (iki ekip, haftalık değişim, Pazar ortak izin):

Dikkat edilecekler: Akşam ekibini ertesi sabaha yazmayın. 23:00'te biten vardiyadan sonra 07:00'de başlamak arada 8 saat bırakır; vardiyası değişen çalışana en az 11 saat kesintisiz dinlenme verilmesi gerekir. Ekipler haftalık değişiyorsa akşam haftasıyla sabah haftası arasına bir izin günü koyun. Bazı işletmeler ekipleri hiç değiştirmez (sabahçılar hep sabah çalışır); bu da bir 2'li vardiyadır ve dinlenme sorunu doğurmaz, ama akşam yükü hep aynı kişilerde kalır.

3 vardiya sistemi nedir, nasıl döner?

3 vardiya sistemi, 24 saati 8'er saatlik üç vardiyaya bölen düzendir: sabah 07:00-15:00, akşam 15:00-23:00, gece 23:00-07:00. 8 saatlik vardiyada yarım saat ara dinlenme verildiğinde net çalışma 7,5 saat olur.

Kaç ekip gerekir? İşyeri haftada en az bir gün kapalıysa ya da herkes aynı gün izin yapıyorsa 3 ekip yeter: her ekip haftada 6 gün × 7,5 saat = 45 saat çalışır. İşyeri 7 gün 24 saat açıksa 3 ekip yetmez; her gün bir ekibin izinli olabilmesi için 4 ekip gerekir (aşağıdaki kontinental düzen). Üç kişiyle 7/24 dönülemez: 168 saati üç kişiye bölmek kişi başı 56 saat eder.

3 vardiya nasıl döner? (3 ekip, haftalık, Pazar izin):

Her ekip sabahtan akşama, akşamdan geceye, geceden sabaha geçer. Gece haftasının ardından gündüz haftası gelir; Kanun gece ve gündüz postalarının bu şekilde sıraya konmasını ister. Gece haftasının son vardiyası Pazar sabahı 07:00'de biter, sabah haftası Pazartesi 07:00'de başlar; arada tam 24 saat kalır.

Dikkat edilecekler: Gece vardiyasında net çalışma 7,5 saati geçmemeli. 18 yaşından küçük çalışanlar 20:00-06:00 arasındaki postalarda çalıştırılamaz. Bir ekip en fazla bir iş haftası gece çalışır, ardından gelen hafta gündüz çalıştırılır.

Kontinental vardiya nedir?

Kontinental vardiya, 7 gün 24 saat açık işyerlerinde vardiya sayısından fazla ekip kurulan ve her gün en az bir ekibin izinli olduğu düzendir. Bazı yerlerde "kıta vardiya" ya da "kıtasal vardiya" diye de geçer. En bilinen biçimi 4 ekip, 3 vardiyadır: her ekip 2 gün sabah, 2 gün akşam, 2 gün gece çalışır, sonra 2 gün izin yapar. Döngü 8 günde bir tekrar eder.

Örnek döngü (4 ekip, 3 vardiya, 8 gün):

S sabah, A akşam, G gece, İ izin. Her gün bir sabah, bir akşam, bir gece ekibi çalışır ve bir ekip izinlidir. Her ekip 8 günün 6'sında çalışır; 6 × 7,5 = 45 saatlik çalışma 8 güne yayıldığı için haftalık ortalama yaklaşık 39,4 saattir. Gece vardiyası 23:00'te başladığı için akşamdan geceye geçerken arada 24 saat kalır.

Kime uyar: Otel resepsiyonu, güvenlik, bakım ve izleme ekipleri gibi hiç kapanmayan işler. Dikkat: Ekip içinde biri izne çıktığında yerine kimin geleceğini önceden belirleyin; 4 ekipli düzende boşluğu dolduracak kimse yoksa birinin izni bozulur.

UR Work'te bu düzeni 4 ekip ve 3 vardiya şablonuyla nasıl kurduğumuzu videoda görebilirsiniz:

Oynattığınızda video YouTube’dan yüklenir.

12 saat vardiya sistemi nedir?

12 saat vardiya sistemi (2'li 12'lik), 24 saati iki vardiyaya bölen düzendir: gündüz 08:00-20:00, gece 20:00-08:00. 12 saatlik vardiyada 1 saat ara dinlenme verildiğinde net çalışma 11 saattir.

Kaç ekip gerekir? 7/24 için 4 ekip. Çok kullanılan döngü 2 gündüz, 2 gece, 4 izindir; ekipler ikişer gün kaydırılınca her gün bir gündüz ve bir gece ekibi çalışır. Bu, kontinental mantığın 12 saatlik hâlidir.

Gü gündüz, Ge gece, İ izin. Her ekip 8 günde 4 vardiya çalışır: 4 × 11 = 44 saat, haftalık ortalama 38,5 saat. Üç ekiple kurulan "2 gündüz, 2 gece, 2 izin" düzeni de duyulur; orada her ekip 6 günde 44 saat çalışır ve haftalık ortalama yaklaşık 51 saate çıkar, yani 45 saati aşar.

Kime uyar: Güvenlik, sağlık ve konaklama gibi gece de kesintisiz hizmet veren işler. Kişi sayısına göre hazır 12 saatlik düzenleri (3, 4 ve 5 kişilik) güvenlik vardiya çizelgesi yazımızda ayrıca anlatıyoruz.

12 saat vardiya yasal mı? Kısa cevap: kurala ve sektöre bağlı. Kanun'a göre günlük çalışma 11 saati aşamaz; ara dinlenme çalışma süresinden sayılmadığı için 12 saatlik bir vardiyada en az 1 saat mola verildiğinde net çalışma 11 saattir. Gece çalışması ise kural olarak 7,5 saati geçemez; turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve petrol arama işlerinde işçinin yazılı onayı alınarak daha uzun gece çalışması yaptırılabilir. Niteliği gereği durmaksızın süren işlerde 24 saatte en az üç posta kurulur; iki postalı düzen bu sektörlerde ve petrol arama işlerinde mümkündür. Kendi işyeriniz için bir iş hukuku uzmanına danışın.

5+2 vardiya sistemi nedir?

5+2 vardiya sistemi, çalışanın haftada 5 gün çalışıp 2 gün izin yaptığı düzendir. Vardiya saatleri sabit kalabilir; değişen, kimin hangi gün izinli olduğudur. İşyeri hafta sonu kapalıysa herkes Cumartesi-Pazar izin yapar. 7 gün açık bir işyerinde izin günleri kişiye göre dağıtılır.

Örnek: 7 gün açık, her gün 5 kişi gereken bir sabah ekibi (7 kişi):

Her gün iki kişi izinli, beş kişi çalışıyor ve herkesin izni art arda iki gün. Hafta sonu yoğunsa izinleri hafta içine kaydırıp hafta sonuna daha çok kişi yazın.

Dikkat: Günde 9 saat net çalışma haftada 45 saati doldurur. 8 saatlik vardiyada (yarım saat mola) haftalık çalışma 37,5 saatte kalır.

6+1 vardiya sistemi nedir?

6+1 vardiya sistemi, çalışanın haftada 6 gün çalışıp 1 gün izin yaptığı düzendir. Küçük ekiplerde sık görülen bir düzendir, çünkü aynı işi daha az kişiyle karşılar. 6 gün × 7,5 saat = 45 saat; 8 saatlik vardiyada yarım saatlik mola bu yüzden önemlidir. Denkleştirme yapılmıyorsa daha uzun bir vardiya haftalık 45 saati aşar ve aşan kısım fazla çalışma olur.

Örnek: 6 kişilik salon ekibi, herkesin izni her hafta aynı gün:

Cumartesi en yoğun gün olduğu için o gün kimse izinli değil; bu bir tercihtir, zorunlu değil.

İzin günü kaysın istiyorsanız: Bazı işletmeler "5 gün çalış, 1 gün izin" düzenini 6 günlük bir döngüyle kurar. O zaman izin günü haftanın belli bir gününe bağlı kalmaz, her hafta bir gün öne gelir ve herkes sırayla hafta sonu izni de yapar.

Dönüşümlü vardiya sistemi nedir?

Dönüşümlü vardiya sistemi (rotasyonlu çalışma), ekiplerin belirli aralıklarla bir sonraki vardiyaya geçtiği düzendir. Yaygın aralık bir haftadır: bu hafta sabah çalışan ekip gelecek hafta akşam çalışır. Yukarıdaki 2'li ve 3 vardiya döngüleri dönüşümlüdür; kontinental düzen de daha kısa aralıkla (iki günde bir) dönen bir türdür.

Neden tercih edilir? Akşam ve gece yükü hep aynı kişilerde kalmaz, herkes sırayla akşam ve gece çalışır. Sabit vardiyadan farkı: Sabit düzende herkes hep aynı vardiyadadır; çalışan hayatını buna göre kurar, ama zor vardiyalar birkaç kişiye yığılır. Dikkat: Her geçişte 11 saatlik dinlenmeyi kontrol edin. En güvenli yön sabah → akşam → gece sırasıdır; geceden sabaha geçerken araya izin günü koyun.

Dönüşümlü vardiyayı iki ekip ve iki şablonla nasıl kurduğumuzu bu videoda anlatıyoruz:

Oynattığınızda video YouTube’dan yüklenir.

Hangi vardiya sistemini seçmeliyim?

Üç soruyu sırayla cevaplayın:

1. Gece açık mısınız? Hayırsa 2'li vardiya yeter. Evetse 3 vardiya ya da 12 saat.
2. Haftanın 7 günü 24 saat mi açıksınız? Evetse 3 ekiple dönmez: 8 saatlik vardiyada 4 ekipli kontinental, 12 saatlik vardiyada 4 ekipli 2 gündüz, 2 gece, 4 izin. 12 saatlik gece vardiyası kural olarak turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve petrol arama işlerinde, çalışanın yazılı onayıyla kurulabilir.
3. İzin günleri nasıl olsun? Her hafta aynı günse 5+2 ya da 6+1. Kaysın, herkes sırayla hafta sonu izni yapsın istiyorsanız 6 günlük döngü. Akşam yükü paylaşılsın istiyorsanız ekipleri dönüşümlü çalıştırın.

Düzeninizi bulmak için hazırladığımız kısa videoda aynı soruları UR Work ekranında cevaplıyoruz:

Oynattığınızda video YouTube’dan yüklenir.

Videolar açılmazsa: Hangi vardiya düzeni size uygun? · Kontinental vardiya · Dönüşümlü vardiya.

Vardiya sistemlerinde hangi yasal sınırlar var?

Hangi sistemi seçerseniz seçin, 4857 sayılı İş Kanunu ve ona bağlı iki yönetmelik şu sınırları koyar:

• Haftalık ve günlük süre (Kanun md. 63; Çalışma Süreleri Yönetmeliği md. 4-5): Çalışma haftada en çok 45 saattir. Günlük çalışma hangi şekilde olursa olsun 11 saati aşamaz. Yazılı anlaşmayla haftalık süre günlere farklı dağıtılabilir; bu durumda iki aylık süre içinde haftalık ortalama 45 saati geçemez (denkleştirme). Bu süre toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir; turizm sektöründe süre dört aydır ve toplu iş sözleşmesiyle altı aya kadar çıkarılabilir.
• Ara dinlenme (md. 68): 4 saate kadar işte 15 dakika, 7,5 saate kadar işte yarım saat, daha uzun işte 1 saat. Ara dinlenme çalışma süresinden sayılmaz.
• Gece çalışması (md. 69; Postalar Yönetmeliği md. 7): "Gece" en geç 20:00'de başlayıp en erken 06:00'ya kadar süren, en fazla 11 saatlik dönemdir. Süresinin yarısından çoğu bu döneme denk gelen posta gece çalışması sayılır. Gece çalışması 7,5 saati geçemez; turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve petrol arama işlerinde işçinin yazılı onayıyla daha uzun gece çalışması yaptırılabilir.
• Gece ve gündüz sırası (md. 69; Postalar Yönetmeliği md. 8): En fazla bir iş haftası gece çalışan işçi, ardından gelen iş haftasında gündüz çalıştırılır. İki haftalık nöbetleşme de uygulanabilir.
• Posta değişiminde dinlenme (md. 69; Postalar Yönetmeliği md. 9): Vardiyası değişen işçi kesintisiz en az 11 saat dinlendirilmeden diğer vardiyada çalıştırılamaz.
• Posta sayısı (Postalar Yönetmeliği md. 4, 29.06.2024 değişikliğiyle): Durmaksızın süren işlerde 24 saatte en az üç posta kurulur. Turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve petrol arama işlerinde iki posta olabilir.
• Hafta tatili (md. 46; Postalar Yönetmeliği md. 11): Yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az 24 saat dinlenme verilir; vardiyalı işlerde nöbetleşe verilir. Turizm işletmesi belgeli konaklama tesislerinde, işçinin yazılı talebi ya da onayıyla, hafta tatili hak kazanılan günü izleyen dört gün içinde kullandırılabilir.
• İlan ve çocuk işçiler (Postalar Yönetmeliği md. 3 ve 5): Posta sayısı, başlama ve bitiş saatleri, çalışan adları, ara dinlenmeler ve hafta tatilleri işyerinde herkesin görebileceği şekilde ilan edilir. 18 yaşından küçükler 20:00-06:00 arasındaki postalarda çalıştırılamaz.

Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Mevzuat değişebilir; güncel metni resmî kaynaktan kontrol edin.

UR Work'te vardiya sistemleri nasıl kurulur?

Kâğıtta ya da Excel'de bir döngüyü her ay yeniden yazmak, en çok ay başında ve biri izne çıktığında zaman alır. UR Work vardiya planlama programında döngüyü bir kez kurarsınız; sonraki aylar için uzatırsınız. Takvimde Vardiya Ekle'ye tıkladığınızda üç yol görürsünüz: Tekli Vardiya, Vardiya Döngüsü ve Excel ile Vardiya İçeri Aktar.

Döngüyü oluşturmadan önce önizlemede her günün kimle dolduğunu, kimin izinli olduğunu görürsünüz. Dönüşümlü Vardiya ve Kaydırmalı Hafta Tatili düzenlerinde, ekipten biri her hafta belli bir gün izinliyse onu döngü izin günlerinde seçersiniz; o gün vardiyaya atanmaz. Sabit Döngü'de seçtiğiniz gün ise o kişiye ek izin olur; döngü 6 günde bir tekrar ettiği için bu izin her 6 günde bir gelir, her hafta aynı güne denk gelmez. Çalışanlar vardiyalarını UR Work mobil uygulamasında görür, vardiya değişimi ve izin isteğini oradan gönderir. Değişimin onay adımlarını vardiya değişimi yazımızda anlatıyoruz.

Düzeni önce kâğıtta denemek isterseniz vardiya çizelgesi şablonumuzda 3 vardiya, 3 vardiya 7/24 (4 ekip), 12 saat (4 ekip), 4-2, 5+2 ve 6+1 düzenleri hazır. Form doldurmadan indirilir, makro içermez. Çizelgeyi adım adım nasıl hazırlayacağınızı vardiya çizelgesi rehberimizde anlatıyoruz.

Sık sorulan sorular

3 vardiya sistemi nasıl döner?

3 vardiya sisteminde gün 07-15, 15-23 ve 23-07 olmak üzere üç vardiyaya bölünür. İşyeri haftada bir gün kapalıysa üç ekip her hafta bir sonraki vardiyaya geçer: sabahçılar akşama, akşamcılar geceye, gececiler sabaha. 7 gün 24 saat açık bir işyerinde dördüncü bir ekip gerekir; ekipler 2 sabah, 2 akşam, 2 gece, 2 izin düzeniyle 8 günde bir döner.

12 saat vardiya sistemi yasal mı?

Tek cümlelik bir cevabı yok; kurallara ve sektöre bağlı. Günlük çalışma 11 saati aşamaz; 12 saatlik vardiyada en az 1 saat ara dinlenme verildiğinde net çalışma 11 saattir. Gece çalışması kural olarak 7,5 saati geçemez; turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve petrol arama işlerinde işçinin yazılı onayıyla daha uzun gece çalışması yaptırılabilir. Haftalık ortalama 45 saat sınırı da geçerlidir. Kendi durumunuz için bir iş hukuku uzmanına danışın.

5+2 vardiya sistemi nedir?

5+2, çalışanın haftada 5 gün çalışıp 2 gün izin yaptığı düzendir. Hafta sonu kapalı işyerlerinde izin Cumartesi ve Pazar'dır. 7 gün açık işyerlerinde izin günleri kişiye göre dağıtılır, böylece her gün yeterli kişi çalışır. Günde 9 saat net çalışma haftalık 45 saati doldurur; 8 saatlik vardiyada haftalık çalışma 37,5 saat olur.

Kıta vardiya ne demek?

"Kıta vardiya", bazı yerlerde kontinental vardiya için kullanılan addır. 7 gün 24 saat açık işyerlerinde vardiya sayısından fazla ekip kurulur ve her gün en az bir ekip izinlidir. Sık görülen biçimi 4 ekip, 3 vardiyadır: her ekip 2 gün sabah, 2 gün akşam, 2 gün gece çalışır ve 2 gün izin yapar.

2 vardiyalı çalışma sisteminde kaç kişi gerekir?

Önce bir haftada kaç vardiya doldurmanız gerektiğini hesaplayın: vardiyada gereken kişi × 2 × haftada açık gün. Sonucu bir çalışanın haftada çalıştığı gün sayısına bölün. Örneğin 7 gün açık, her vardiyada 3 kişi gereken bir kafe haftada 42 vardiya doldurur: 6+1 düzeninde 7, 5+2 düzeninde 9 kişi gerekir. İzin ve rapor için yedek ekleyin.

Döngüyü bir kez kurun

Seçtiğiniz düzeni her ay yeniden yazmak yerine bir kez kurup ekibinizle telefondan paylaşmak isterseniz UR Work'ü 7 gün ücretsiz deneyin. 5 kişiye kadar ekipler ücretsiz kullanabilir; ayrıntılar fiyatlandırma sayfasında. Ücretsiz hesap açın.

Yasal bilgiler bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Son güncelleme: 4 Kasım 2026.