Vardiya Değişimi Nasıl Yapılır? Kurallar ve Onay

Vardiya değişimi, bir çalışanın vardiyasını bir iş arkadaşıyla değiştirmesi için ikisinin anlaşması ve yöneticinin onayıyla yapılır. Değişimden sonra iki vardiya arasında en az 11 saat kesintisiz dinlenme kalmalı ve değişiklik çizelgeye yazılmalıdır. Aşağıda adımları, yasal kuralları, örnek bir dilekçeyi ve yöneticinin kontrol listesini bulacaksınız.

Vardiya değişimi nedir?

Vardiya değişimi, çizelgede bir çalışana yazılmış vardiyanın başka bir çalışana geçmesidir. Pratikte iki türü vardır:

• Çalışanlar arası değişim (takas): Elif Cumartesi akşamını, Hakan Pazar sabahını verir; ikisi vardiyalarını yer değiştirir. Bu yazının ağırlığı bu türde.
• İşverenin vardiya düzenini değiştirmesi: İşveren bir çalışanın ya da ekibin vardiya saatlerini, postasını değiştirir. Bunun kuralları farklıdır; aşağıda kısa bir not var.

Vardiya değişimi adım adım nasıl yapılır?

1. Talep: Çalışan hangi vardiyasını kiminle, karşılığında hangi vardiyayla değiştirmek istediğini yazar. Örnek: "22 Ekim 07:00-15:00 vardiyamı Zeynep'in aynı günkü 15:00-23:00 vardiyasıyla değiştirmek istiyorum."
2. Karşı çalışanın kabulü: Değişim iki kişiyi ilgilendirir; karşı taraf kabul etmeden yöneticiye gitmez.
3. Yöneticinin onayı: Yönetici dinlenme sürelerini, haftalık izni ve iki kişinin aynı işi yapıp yapamayacağını kontrol eder (aşağıdaki liste).
4. Varsa onay zinciri: Bazı işyerlerinde değişim ekip liderinden sonra şube müdürüne de gider. Kimin onaylayacağı baştan belli olsun.
5. Çizelgenin güncellenmesi ve bilgilendirme: Onaylanan değişim çizelgeye işlenir; iki çalışan ve ekip güncel hâli görür. Sözlü onaylanıp çizelgeye yazılmayan değişim, ay sonunda puantajda karışıklık çıkarır.

Vardiya değişiminde hangi kurallara dikkat edilmeli?

4857 sayılı İş Kanunu'nda değişimi doğrudan ilgilendiren hükümler:

• En az 11 saat dinlenme (md. 69): "Postası değiştirilecek işçi kesintisiz en az onbir saat dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz." 23:00'te biten bir vardiyadan sonra ertesi gün 07:00'de başlayan vardiya arada yalnız 8 saat bırakır.
• Gece ve gündüz postalarının sırası (md. 69): Kanun, gece ve gündüz işletilen işlerde postaların "bir çalışma haftası gece çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen ikinci çalışma haftası gündüz çalıştırılmaları suretiyle" sıraya konmasını ister; iki haftalık nöbetleşme de uygulanabilir. Gece çalışması kural olarak 7,5 saati geçemez; turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmetinde işçinin yazılı onayıyla daha uzun olabilir.
• Hafta tatili (md. 46): Değişimden sonra da çalışanın yedi günlük dönem içinde kesintisiz en az 24 saat dinlenmesi olmalı.
• Haftalık çalışma süresi (md. 63): Değişim birinin haftasını 45 saatin üstüne çıkarıyorsa fazla çalışma doğar.

İşverenin değişikliği hakkında kısa not: İş Kanunu'nun 22. maddesine göre işveren, iş sözleşmesi ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak işçiye yazılı bildirerek yapabilir; işçi altı iş günü içinde yazılı kabul etmezse değişiklik onu bağlamaz. Taraflar anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilir. Bir vardiya değişikliğinin "esaslı değişiklik" sayılıp sayılmadığı iş sözleşmenize ve işyeri uygulamasına bağlıdır.

Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.

Vardiya değişimi için dilekçe gerekir mi?

Kanunda çalışanlar arası değişim için belirli bir dilekçe şartı yoktur; usulü işyeri belirler. Yazılı bir iz bırakmak her iki taraf için de iyidir. İşyerinizde dijital talep sistemi varsa ayrıca dilekçe gerekmeyebilir. Kâğıtla ilerliyorsanız şu kısa metni kullanabilirsiniz:

Vardiya Değişimi Talebi

[İşyeri / şube adı] yönetimine,

[Tarih] tarihli [başlangıç-bitiş saati] vardiyamın, [çalışan adı soyadı]'nın [tarih] tarihli [başlangıç-bitiş saati] vardiyasıyla karşılıklı olarak değiştirilmesini talep ederiz. Değişim ikimizin rızasıyla yapılmaktadır.

Gereğini bilgilerinize arz ederiz.

Talep eden: [ad soyad], [imza] · Kabul eden: [ad soyad], [imza] · Tarih: [gün.ay.yıl]

Uygun görülmüştür. Yönetici: [ad soyad], [imza]

Yöneticinin kontrol listesi

Değişimi onaylamadan önce altı soru sorun:

1. Dinlenme: Değişimden sonra iki çalışandan biri 11 saatten kısa bir arayla yeniden vardiyaya giriyor mu?
2. Haftalık izin: İkisinin de yedi günlük dönemde 24 saatlik kesintisiz izni korunuyor mu?
3. Yetkinlik: Değişen kişi aynı işi yapabiliyor mu? Barista vardiyasını mutfak çalışanı devralırsa o vardiyada barista kalmayabilir.
4. Fazla çalışma: Değişim birinin haftasını 45 saatin üstüne çıkarıyor mu?
5. İzin günü: Değişimle gelen vardiya, çalışanlardan birinin izin gününe denk geliyor mu? UR Work'te değişim uygulanınca o günün izin günü kaydı kalkar ve çalışan o gün çalışır görünür.
6. Kayıt: Değişim çizelgeye ve puantajın dayanağı olan kayda işlendi mi?

UR Work'te vardiya değişimi nasıl yapılır?

UR Work vardiya planlama programında yukarıdaki adımlar telefondan ve panelden yürür; uygulamada bu işin adı "vardiya değişimi" ya da "takas"tır.

1. Çalışan teklif eder. Mobil uygulamada değiştirmek istediği vardiyayı, değiştirmek istediği kişiyi ve karşı tarafın vardiyasını seçer. Ekranda kimin hangi vardiyayı vereceği ve alacağı önizlenir; isterse not ekleyip talebi gönderir. Arkadaşını çalışan kendisi seçer.

2. Karşı çalışan kabul eder. Teklif, karşı tarafın uygulamasında "Talep Edilen" sekmesine düşer; kabul ya da ret eder. Teklifi gönderen çalışan, karşı taraf yanıt vermeden önce teklifi uygulamadan iptal edebilir.

3. Yönetici onaylar. Yönetici web panelde Vardiya Değişim Talepleri ekranında talepleri ve durumlarını görür, onaylar ya da reddeder. Departmanda onay zinciri tanımlıysa talep sırayla zincirdeki kişilerden geçer.

4. Değişim uygulanır. Son onaydan sonra vardiyalar iki çalışan arasında yer değiştirir ve takvimde güncel hâli görünür. Değişimi uygularken sistem, iki çalışandan birine aynı saatlere denk gelen başka bir vardiya düşüp düşmediğini kontrol eder; çakışma varsa değişimi uygulamaz. 11 saatlik dinlenme ve haftalık izin kontrolü ise yöneticidedir; yukarıdaki listeyi onaydan önce gözden geçirin.

Çizelgeyi baştan nasıl kuracağınızı vardiya çizelgesi rehberimizde anlatıyoruz. Restoran ve kafeler için örnekler restoran sayfamızda.

Sık sorulan sorular

Vardiya değişimi nasıl yapılır?

Değişim isteyen çalışan, vardiyasını kiminle ve hangi vardiyayla değiştirmek istediğini yazar; karşı çalışan kabul eder, yönetici onaylar. Yönetici onaydan önce iki vardiya arasında en az 11 saat dinlenme kaldığını ve haftalık iznin korunduğunu kontrol eder. Onaylanan değişim çizelgeye işlenir ve iki çalışana bildirilir.

Vardiya değişimi için dilekçe gerekir mi?

Kanunda çalışanlar arası değişim için belirli bir dilekçe şartı yoktur; usulü işyeri belirler. Yazılı bir iz bırakmak iki taraf için de faydalıdır. İşyerinde talep ve onayların kaydını tutan dijital bir sistem varsa ayrıca dilekçe gerekmeyebilir; yoksa yukarıdaki kısa dilekçe örneğini kullanabilirsiniz.

İşveren vardiyamı tek taraflı değiştirebilir mi?

İş Kanunu'nun 22. maddesine göre işveren, çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak işçiye yazılı bildirerek yapabilir ve işçi altı iş günü içinde yazılı kabul etmezse değişiklik onu bağlamaz. Vardiya düzenindeki bir değişikliğin esaslı sayılıp sayılmadığı iş sözleşmenize ve işyeri uygulamasına bağlıdır.

Vardiya değişiminde dinlenme süresi kaç saat?

İş Kanunu'nun 69. maddesine göre postası değiştirilecek işçi en az 11 saat kesintisiz dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz. Örneğin 23:00'te biten akşam vardiyasından sonra ertesi gün 07:00'de başlayan sabah vardiyası yalnız 8 saat dinlenme bırakır; böyle bir değişim onaylanmamalıdır.

Vardiya değişimini kim onaylar?

Önce değişimin karşı tarafındaki çalışan kabul eder, sonra yönetici onaylar. Bazı işyerlerinde onay ekip liderinden sonra şube müdürüne de gider. UR Work'te değişim karşı çalışanın kabulünden sonra yöneticiye, departmanda onay zinciri tanımlıysa zincirdeki kişilere sırayla gider.

Çalışan değişim talebini iptal edebilir mi?

Kâğıt usulde talep sahibinin yöneticiye haber vermesi yeterlidir. UR Work'te teklifi gönderen çalışan, karşı taraf yanıt vermeden önce mobil uygulamadan iptal edebilir; iptal edilen teklif listelerde görünmez.

Değişimleri WhatsApp'tan çıkarın

Değişim isteklerini telefondan alıp onayı ve çizelgeyi tek yerde tutmak isterseniz UR Work'ü 7 gün ücretsiz deneyin; kredi kartı gerekmez. 5 kişiye kadar ekipler için ücretsiz kullanım da var; ayrıntılar fiyatlandırma sayfasında. Ücretsiz hesap açın.

Yasal bilgiler bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Son güncelleme: 30 Kasım 2026.